Kampylobakterioza należy do najczęstszych zoonoz w Europie, a głównym rezerwuarem bakterii są ptaki, przede wszystkim drób. Zakażenia Campylobacter spp. mają charakter bezobjawowy u ptaków, ale dla ludzi stanowią poważne zagrożenie zdrowotne. Problem ten nabiera szczególnego znaczenia ze względu na ryzyko transmisji patogenów do łańcuch pokarmowego człowieka oraz rosnącą lekooporność drobnoustrojów na antybiotyki.

Tradycyjne metody bioasekuracji są niewystarczające wobec skali zagrożenia.

Naturalne substancje takie jak fitoncydy i probiotyki zyskują na znaczeniu jako skuteczne narzędzia wspomagające profilaktykę i ograniczanie namnażania patogenów. Bioasekuracja odnosi się do wszystkich praktyk ograniczających ryzyko wniknięcia, rozprzestrzenienia i przetrwania patogenów w gospodarstwie. Dzieli się na zewnętrzną (bariera przed wejściem patogenów) i wewnętrzną (kontrola wewnątrz fermy). Skuteczna bioasekuracja obejmuje: kontrolę dostępu, dezynfekcję, higienę, monitorowanie zdrowia ptaków, zarządzanie paszą i wodą, kontrolę gryzoni i owadów. Badania potwierdzają skuteczność bioasekuracji w redukcji występowania Campylobacter nawet o 50%

W literaturze przedmiotu dotyczącej alternatyw dla środków przeciwdrobnoustrojowych fitoncydy zajmują istotną pozycję. Są to naturalne związki chemiczne produkowane przez rośliny wyższe, wykazujące silne właściwości antybakteryjne, przeciwpierwotniakowe oraz przeciwgrzybicze. W ostatnich latach substancje fitobiotyczne coraz częściej stosowane są w produkcji drobiarskiej jako naturalne alternatywy chemioterapeutyków i środki wspierające zdrowie i dobrostan ptaków. Dzięki swoim właściwościom fitoncydy ograniczają rozwój patogenów w przewodzie pokarmowym drobiu, co może przyczynić się do ograniczenia stosowania antybiotyków oraz poprawy stanu zdrowia zwierząt. Liczne badania wykazały, że fitoncydy stymulują układ odpornościowy drobiu poprzez aktywację limfocytów i makrofagów oraz redukują stres oksydacyjny, co przekłada się na lepszą odporność ptaków na choroby. Dodatkowo zastosowanie fitoncydów w żywieniu drobiu poprawia efektywność wykorzystania paszy, co przyczynia się do poprawy przyrostów masy ciała i redukcji wskaźnika konwersji paszy (FCR).

Korzystne efekty fitoncydów odnotowano także w jakości produktów pochodzenia drobiarskiego. Redukcja obciążenia mikrobiologicznego i toksyn w organizmach ptaków umożliwia osiągnięcie korzystniejszych parametrów mikrobiologicznych produktów odzwierzęcych: mięsa i jaj. Wramach poszukiwania skutecznych innowacyjnych metod zwalczania i prewencji kampylobakteriozy zespół badawczy pod kierunkiem prof. dr hab. Anny Wieliczko podjął się realizacji projektu „Badania nad występowaniem, charakterystyką i sposobami ograniczania Campylobacter spp. u drobiu grzebiącego i wodnego w Polsce”.

Zapraszamy do artykułu umieszczonego w Przeglądzie Hodowlanym gdzie zostało szczegółowo opisane poniższe badanie:
Badania nad występowaniem, charakterystyką i sposobami ograniczania Campylobacter spp. u drobiu grzebiącego i wodnego w Polsce